Trao đổi với ông Lê Thanh Huy - Giám đốc Công ty Sách Bách Việt về chuyện này, chúng tôi đã nhận được những phản hồi như sau:
Ban thẩm định giải thơ Bách Việt đánh giá thế nào về tác phẩm đoạt giải năm nay? Điều gì đã khiến tập thơ của tác giả Phạm Phú Hải “qua mặt” được hơn 100 tập thơ gửi dự thi để dành được vị trí quán quân?
Ông Lê Thanh Huy - Giám đốc công ty sách Bách Việt
“Một hôm núi khóc” đã dành được 3/5 số phiếu bình chọn của Ban thẩm định Giải thưởng Thơ Bách Việt. Tôi là nhà tổ chức, không có thẩm quyền can thiệp vào việc lựa chọn các tác phẩm vào chung khảo, cũng như tác phẩm đoạt giải của Ban thẩm định. Nhưng với những ý kiến như của nhà thơ Ý Nhi: “Tôi chọn tập thơ “Một hôm núi khóc” của Phạm Phú Hải vì Phạm Phú Hải đem lại cho tôi niềm xúc động sâu xa bởi hình ảnh đẹp đẽ, lớn lao của con người. Tôi nghĩ, “Một hôm núi khóc” sẽ vượt khỏi khuôn khổ của một cuộc thi để đến với đông đảo người yêu thơ”, hay nhà thơ Nguyễn Bình Phương đã nói: “Tôi bỏ phiếu cho tập thơ Một Hôm Núi Khóc của tác giả Phạm Phú Hải. Theo tôi đây là tập thơ chạm tới độ ma mị của thơ” , và nhà thơ Giáng Vân thì cho rằng: “Thơ Phạm Phú Hải rất máu thịt, như viết ra từ gan ruột mình. Tính thi sĩ thiên bẩm trong con người ông se giúp thơ ông tôn tai được qua sự sàng lọc của thời gian”.
Với những ý kiến đánh giá như vậy, tôi nghĩ là độc giả nói chung và những người yêu thơ, quan tâm đến thơ nói riêng sẽ hiểu, cảm nhận được “Một hôm núi khóc” “vì lí do gì” đã thuyết phục được Ban thẩm định, dành được giải thưởng thơ Bách Việt năm nay.
Thành phần Ban thẩm định giải thơ Bách Việt năm nay có gì thay đổi so với năm trước? Một trong những phàn nàn của dư luận về Giải thưởng Hội Nhà văn VN là thành phần BGK bao năm đã quá cũ với vẫn chừng ấy con người “cầm cân nảy mực”… Anh có cho rằng việc thay đổi thành phần BGK hàng năm cũng là điều cần lưu ý để góp phần làm tươi mới giải thưởng, hay là nên ngược lại: giữ nguyên, để ổn định tiêu chí và “gu riêng” của giải?
Ban Thẩm định giải thơ Bách Việt hiện vẫn được giữ nguyên, chưa có sự thay đổi nào qua 2 năm tổ chức giải, gồm các nhà thơ: Giáng Vân (Trưởng ban), Ý Nhi, Thi Hoàng, Phùng Tấn Đông, Nguyễn Bình Phương. Tôi không có bình luận nào về thành phần BGK của Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, nhưng theo tôi nên có sự đổi mới, thay thế một phần BGK sau một số năm nhất định để giải vừa có tính ổn định vừa có sự đổi mới. Bách Việt có “nhiệm vụ” mời một Ban Thẩm định với những người có uy tín trong giới chuyên môn để lựa chọn ra những tác phẩm có giá trị về mặt nội dung vào chung khảo để in thành sách, từ đó bỏ phiếu lựa chọn ra tác phẩm xuất sắc nhất để trao giải. Bách Việt hoàn toàn tôn trọng những sự lựa chọn đó, và hoàn toàn không can thiệp vào công việc mang tính chuyên môn của Ban Thẩm định.
 |
| Tác phẩm vừa giành giải thưởng thơ Bách Việt 2009 |
30 triệu đồng là giá trị giải thưởng Thơ Bách Việt 2008 và vẫn giá trị đó cho giải thưởng năm nay? Việc tăng giá trị giải thưởng hàng năm có được Bách Việt đặt ra và gặp khó khăn trong việc hoạt động?
Tôi nghĩ, 30 triệu cho một giải thưởng thơ không phải là quá thấp - khi mà đời sống hiện nay của thi ca đang khá chênh vênh và… nhiều nụ cười buồn. Dù cao, hay thấp, thì đó cũng là một nguồn động viên khá lớn với những người làm thơ ở thời buổi hôm nay.
Vì sao Bách Việt lại chọn thơ để trao giải, trong khi thơ không phải là thể loại dễ thâm nhập sâu được vào đời sống văn học hiện nay, và nhất là trước đó, đã có Giải thưởng thơ Lá Trầu? Giải thưởng văn xuôi Bách Việt liệu có khả thi và cái khó nhất để mở rộng thể loại của giải là gì, trước hết có phải là nguồn chi?
Việc chọn thơ làm hoạt động đầu tiên trong loạt các giải thưởng sẽ thực hiện của Bách Việt cũng có lý do khá đơn giản, chúng tôi muốn bắt đầu ở loại hình khó khăn nhất, không ai muốn làm nhất, khi đã tổ chức thành công giải thơ chúng tôi sẽ tự tin hơn để mở tiếp các giải khác. Giái thưởng Bách Việt dành cho văn xuôi đã được khởi động và cho ra mắt 2 tác phẩm là “Thể xác lưu lạc” (tác giả Tiến Đạt) và “Tiền định” (tác giả Đoàn Lê), còn văn học dịch, lý luận phê bình… chúng tôi sẽ tiếp tục mở trong những năm tới.
Chọn thời điểm công bố giải hàng năm gần như cùng lúc với Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, anh không sợ bị giải thưởng lâu năm thuộc kênh “chính thống” này “át vía”?
Tôi nghĩ rằng ai có việc của người đó, mình cứ làm sao cho tốt việc của mình chứ lo “chính thống” - “phi chính thống” với “lợi thế” - “át vía” làm gì? Giá trị của Giải thưởng không phụ thuộc vào sự lâu đời, sự “chính thống” hay “phi chính thống” mà cái chính vẫn là chất lượng của mỗi tác phẩm tồn tại cùng với thời gian và độc giả. Cứ làm đi, rồi đến một ngày nào đó, biết đâu cái “phi chính thống” lại được công nhận và tin cậy hơn “chính thống” thì sao? (cười)
Anh nghĩ sao khi hai năm Bách Việt chọn thơ làm bạn đồng hành thì cũng chính là hai năm giải thưởng Hội Nhà văn VN mất mùa thơ, năm nay thậm chí còn suýt không có lấy một đề cử nào, nếu như không nổ ra tranh cãi và cuối cùng, Ban chung khảo đã phải làm thay công việc của Ban sơ khảo là chọn ra các đề cử?
Tôi không lấy việc làm của Hội Nhà văn hay của Bách Việt ra là tiêu chuẩn “quy chiếu”, mỗi tổ chức đều có những công việc riêng của mình, còn hoạt động như nào để có hiệu quả tương xứng với công sức mình đã bỏ ra thì đó là vấn đề mà mỗi bên phải có trách nhiệm với việc mình làm. Những vấn đề liên quan đến giải thưởng của Hội nhà văn tôi xin dành cho BGK giải thưởng Hội Nhà văn.
Anh nghĩ thế nào về việc xã hội hoá giải thưởng văn chương, trong tương quan với các lĩnh vực khác ở ta cũng như các giải thưởng văn chương lớn, nhỏ trên thế giới? Cái hay của nó, theo anh, liệu có phải là … đỡ bị dư luận ca thán hơn so với các giải thưởng trao bằng tiền của Nhà nước ngay cả khi sự lựa chọn chưa được chính xác? Hay là góp phần giúp “lập lại trật tự”, khi mà không ít lần, giải thưởng Hội Nhà văn VN đã bị dư luận phàn nàn là chưa biết “chọn mặt gửi vàng”?
Do lịch sử để lại, ở nước ta tồn tại rất nhiều thứ độc quyền, mà độc quyền thì thường là không tốt, kể cả độc quyền đánh giá, trao giải trong lĩnh vực văn chương. Ngày nay là thời đại của thông tin đa chiều, không có ý kiến của ai là tuyệt đối đúng, công chúng cần được thấy nhiều quan điểm khác nhau từ nhiều tổ chức, cá nhân, khi đó tự mỗi người sẽ đúc rút ra được cái gì là hay nhất từ góc nhìn của họ. Đó là lý do mà chúng ta nên ủng hộ sự xã hội hoá các giải thưởng văn chương.
Hàm Hương
Nguồn:anninhthudo.vn
|